ایل بایرامین گلیب چاتماسین

 بوتون تورکلره اوزه للیکله آذربایجان اولوسونا اوغورلو اولسون دئییرم

نئچه بئله بایراملار

 

منيم آنام و آنا ديل

(بختيار واهاب زاده نين وفاتي اوزه رينه)

 

يازان:  بورهان الدين آغ باش

کؤچورن: آیتان تبریزلی (آذراوغلو)

www.aytan-tabrizli.blogfa.com

aytan_tabrizli@yahoo.com

 

 آذربایجانین بؤیوک شاعيری بختیار واهابزاده، "منیم آنام" شعرینده بئله دئییر:

منیم آنام

ساوادسیزدیر

آدینی دا یازا بیلمیر منیم آنام...

آنجاق منه

سای اؤیردیب

آی اؤیردیب

ایل اؤیردیب

ان واجیبی دیل اؤیردیب

منیم آنام

بو دیل ایله تانیمیشام

هم سئوینجی

هم ده غمی

بو دیل {ایله} یاراتمیشام

هر شعریمی

هر نغمه می،

یوخ من هئچم

من یالانام

کیتاب کیتاب سؤزلریمین

مؤلفی: منیم آنام

 

شاعرین نه دئدیگینی بؤیوک اؤلچوده آنلادینیز؛ اما بئله قیساجا بیر داها دئسه ک، شاعیر دئییر کی: اوخوما بیلمیر، آدینی دا یازا بیلمیر منیم آنام. آنجاق منه، سای سایماغی، آیلاری و ایللری اؤیرتدی. ان اؤنملی سی، دیلیمی  اؤیرتدی. من بو دیل ایله سئوینجی و کدری تانیدیم. من بو دیل ایله شعریمی و موسیقیمی میدانا گتیردیم. اصلینده من بیر هئچیم، من یالانیم. یازدیغیم بو قدر کیتابین گئرچک صاحیبی منیم آنام‌دیر. منیم دویغولاریمی و فیکیرلریمی گؤرسه دن، واهابزاده نین بو شعرینده ترننوم ائدیلمیش. اونسوز دا آنامیزدان اؤیرندیگیمیز دیله "آنا دیلی" دئمیشیک. نه خوش بیر سؤزدور بو. بون‌دان گؤزل بیر شرح اولارمی؟ آنا دیل، آنامیزدان اؤیرندیگیمیز دیل‌دیر. سون ایللرده آرتیق آنامین دیلین‌دن چوخ اوزاقدایام. اونون سسی کیمی سس، اونون سؤزو کیمی سؤز، اونون اوره گی کیمی اوره ک آختاریرام بلکه ده. اونون "قاداسین آلدیغیم" دئییشین‌دکی ایستی‌لیک، دینلدیگیم بو قدر اوزون سؤزلرین ایچری‌سینده یوخ. اونون سؤیلدیگی سؤزلری اینسان‌لار یا بیلمیرلر آرتیق یا دا ایستیفاده ائتمک ایستمیرلر. اونون دمین یئرینه "بایاخ تان" دئییشی، کئچن ایل یئرینه "بیل‌دیر" دئییشی، داها نه طرفین‌دن گؤزل سؤزلر دئییلمیر آرتیق. منیم مملکتیمین مؤحترم اینسان‌لاری آنا‌لارینین دانیشدیق‌لاری کیمی دانیشماق ایستمیرلر. چونکی بو دیل‌دن اوتانیرلار. سونوندا بو گون هر کسین دؤرد نالا گئتدیگی بو دوغال اولمایان دیل⁽¹⁾ ، اصلینه ماراقلی اولمایان اینسان‌لار یارا‌دیر. اؤزونه سؤزونه گووه نیلمز بیر کوتله اینسان... منیم آنام، آناسینا "آبا" دئیردی. منیم آنام ناراحات اولدومو "سیدا" دئیردی. منیم آنام منه گلن بوتون قایغینی، دردی، گوناهی گؤتورمک اوچون "قادامی گؤتورر"، اوغرومدا قوربان اولاردی. منیم آنام منی نیننی‌لرله یاتیردار، ناغیل‌لارلا بؤیودردی. منیم آنام تورک اوشاغی تورکو بئله دئییب تورکو دینلدیردی. منیم آنام، یالنیز دیل اؤیرتمز، عادتی، ناموسو، ویجدانی، عدالتی، اخلاقی دا اؤیردردی. منیم آنام، "آدی گؤزل، اؤزو گؤزل محمد" دئیه ایلاهی‌لری گؤزیاش‌لاری ایله دین‌لر و دینلدیردی. آلنینین سجده‌سیز، آغیزین دعا‌سیز اولمایاجاغینی گؤسترردی. منیم آنام، جئهیز ساندیغیندا تورک بایراغی داشییار، تورک عسگری گؤردومو اؤز ائولادین‌دان بیر فرق گؤرمه یه رک ساری‌لار، عسگرلریمیزه خئییر-دوعا‌لاری ائدردی. بیزیم آنا‌لاریمیز، خلیل ایبراهیم برکتیله برکتلندیردیک‌لری سوفره‌لرینی هر کسه آچار، وارلیغی دا یوخ‌لوغو دا چوخ یاخشی بیلردی‌لر. بیزیم آنا‌لاریمیز "حالال سودون" نه اولدوغونو بیلر و هر واخت "حالال سود اممیشی" آختاراردی‌لار. بیزیم آنا‌لاریمیز تورکجه نی دوغال شکلیده دانیشار، سؤزو، اؤزلرین‌دکی کیمی دوم دوز سؤیلیردی‌لر. ایندی منیم آنامین دیلینی گؤبود و مدنیت‌سیز بیلن لر، بیر آینا گؤتوروب اؤزلرینه باخسین‌لار. اگر بو دیلی اونوتسان، اؤز آنانی اونوتموش کیمی اولارسان. اگر بو دیلی اونوتسان، گئرچک دئییل خیال کیمی اولارسان. اگر بو دیلی اونوتسان، اؤزون دئییل باشقاسی کیمی اولارسان.

آنامین بو گؤزل دیل‌لری

خوش‌دور، قاداسین آلدیغیم

بو دیلی اونودوب گئتمک

بوش‌دور، قاداسین آلدیغیم

بو سؤزلریم سنه واردی

هر کس بیر شئی‌لر گؤتوردو

سنین اوزون نیه قاراردی؟

کوسمه، قاداسین آلدیغیم

ائرجیس⁽²⁾ دن اسن یئل‌لر

اطرافیندا دسته گول‌لر

آنان سنه نه لر سؤیله ر

دینله، قاداسین آلدیغیم

 

(آذربایجانین مشهور شاعری بختیار واهابزاده 1925-جی ایلده شکی ده دوغولدو و 13 فئورال 2009 تاریخینده ده وفات ائتدی. الله رحمت ائتسین. تورک دونیاسی، چوخ بؤیوک بیر شاعیرینی ایتیردی. بوتون تورک دونیاسینین باشی ساغ اولسون.)

 

 

اتك يازي:

1- yapmacık dil

2- آغ دنیزین یانیندا اولان سونموش و اسکی ده یانار اولان بیر داغ. (آیتان تبریزلی)

 

آیتان تبریزلی (آذراوغلو)

2/11/1387

"آنادیلی"

"ناغیل حیات"

 

شعرلر: بختیار واهاب زاده

کؤچورن: آیتان تبریزلی (آذراوغلو)

www.aytan-tabrizli.blogfa.com

aytan_tabrizli@yahoo.com

 

بو گون (2 ایسفند – 21 فوریه – دونیالیق آنا دیلی گونو) ان قوتسال گونلریمیزدن دیر. بو گون حاقدا نئچه گون بوندان اؤنجه دونیاسینی دئیشن اولو شاعیریمیز "بختیار واهاب زاده"نین 2 شعرینی (آنا دیلی و ناغیل حیات)  عرب الفباسینا کؤچوروب و دونیالیق انا دیلی گونون بوتون تورک اولوسونا قوتلو اولسون دئییب و او رحمتلیگین دونیا دئیشمه سین ده باش ساغلیغی دئییرم.

2/12/1387

 

 

آنا دیلی

دیل آچاندا ایلک دفعه "آنا" سؤیله ییریک بیز

"آنا دیلی" آدلانیر بیزیم ایلک درسلیگیمیز

ایلک ماهنی میز لایلانی آنامیز اؤز سودو ایله

ایچیریر روحوموزا بو دیلده گیله – گیله

بو دیل، بیزیم روحوموز، عشقیمیز، جانیمیز

بو دیل، بیر بیریمیزله عهد – پیمانیمیزدیر

بو دیل تانیتمیش بیزه بو دونیادا هر شئیی

بو دیل، اجدادیمیزین بیزه قویوب گئتدیگی

ان قیمتلی میراث دیر، اونو گؤزلریمیز تک

قورویوب، نسیل لره بیزده هدیه وئره ک

 

بیزیم اوجا داغلارین  سونسوز عظمتیندن

یاتاغینا سیغمایان چایلارین حیددتیندن

بو تورپاغدان، بو یئردن،

ائلین باغریندان قوپان یانیغلی نغمه لردن،

گوللرين رنگ لريندن ، چيچك لرين ايیين دن

ميل دوزونون ، موغانين سونسوز گئنيش ليگين دن
آغ ـ ساچلي بابالارين آغليندان ، كاماليندان
دوشمن اوستونه جومان او قيراتين نالين دان
قوپان سسدن ياراندين

سن خالقيمين آلديغي ايلك نفسدن ياراندين
آنا ديليم،  سنده دير خالقيمين آغلي ، حكمتي

عرب اوغلو مجنونون دردی سنده دیل آچمیش

اوره کلره یول آچان فیضولی نین صنعتی

ای دیلیم، قودرتینله دونیالارا یول آچمیش

سنده منیم خلقیمین قهرمانلیغا دولو

تاریخی ورق لنیر

 

سنده نئچه مین ایللیک منیم مدنیتیم

شان – شؤهرتیم ساخلانیر

منیم آدیم، سانیمسان

ناموسوم، ویجدانیمسان

 

میلتلره، خالق لارا، خالقیمیزین آدیندان

محبت دستانلاری یارادیلدی بو دیلده

 

بو دیل تانیتمیش بیزه بو دونیادا هر شئیی

بو دیل، اجدادیمیزین بیزه قویوب گئتدیگی

ان قیمتلی میراث دیر، اونو گؤزلریمیز تک

قورویوب، نسیل لره بیزده هدیه وئره ک

 

 

 

 

 

ناغیل حیات

آنام اولسان بئله، آی آنام، خیلی.

سن‌دن گیلئی‌لییم، سن‌دن گیلئی‌لی...

سن دویماق، دوشونمک اؤیرتدین منه،

دویوب-دوشونمک‌دن آزاد اولایدیم.

 

دانیشماق اؤیرتدین سن اؤز کؤرپنه

نولا، من آنا‌دان لال دوغولایدیم.

دیلینی بیر ایله اؤیرندیم... ناحاق!..

اؤز دیلیم اؤزومه کسیلیب یاغی.

 

بوتون عؤمروم بویو چالیشدیم، آنجاق

اؤیرنه بیلمه دیم دانیشماماغی...

باشیما بلا‌دیر منیم اؤز دیلیم،

دنیزم، اوزومه دوروب ساحلیم.

 

یئریمک اؤیرتدین توتوب الیم‌دن،

دولاشدیم آرانی، دولاشدیم داغی.

بالانا یئریمک اؤیردینجه سن،

گرک اؤیردیدین ییخیلماماغی...

 

فیکیرلر ییغیلیر بئینیمده قات-قات،

جاواب‌لار قورخولو، سوال‌لار-یاساق.

حیاتی قانانا اؤگئی‌دیر حیات،

اونو قانمایانا دوغما‌دیر آنجاق.

 

منی اینجی‌دیرلر بعضاً قصد ایله،

ائرته‌سی هر شئیی اونودورام من.

گیره وه دوشنده ظالمه بئله

ظلم ائدیب، کام آلماق گلمیر الیم‌دن.

 

آنا، قودوزلاشیر حیات، ائله بیل،

دالاییر پوچ اولان اومیدلریمی.

نیه ایستی دئییل، مهریبان دئییل

بو آمان‌سیز حیات قوجاغین کیمی؟..

 

هارداسان، آی آنا، بیر گل، من یئنه

بلا‌لی باشیمی قویوم دیزینه.

منه ناغیل دانیش، دایانسین آنلار،

گؤروم، ناغیل‌داکی او قهرمان‌لار

 

جوتباش‌لی دیو‌لری نه تهر ییخیر،

نه تهر گیزلنیب، تیلسیم‌دن چیخیر.

بیر دانیش، هاردا‌دیر، گؤروم سعادت؟

بیزیم یوردوموزا او نیه گلمز؟

 

دانیش، دانیش گؤروم، ملیک محمد

زولمت‌دن ایشیغا نئجه چیخدی بس؟

دانیشما، آی آنام، دانیشما، کیری،

بئینیمه باتماییر بو افسانه‌لر.

 

دیو‌لر گؤرموشم کی، ناغیل دیو‌لری،

اونلارین یعنیندا تویوغا بنزر.

نادان‌لار گؤرموشم، اؤز یولون‌داکی

دیکه ائنیش دئییر، دوزه دیک دئییر.

 

تولکولر گؤرموشم، اؤز قولون‌داکی

دمیر زنجیرلره بیلرزیک دئییر.

آتاسینی سؤین، یادا باش این

رهبرلر گؤرموشم، قددار، آمان‌سیز.

 

تیکانا گول دئین، گوله کول دئین

قاری‌لار گؤرموشم دین‌سیز، ایمان‌سیز.

قول‌دورلار گؤرموشم، اؤزگه یئر دئییل،

یوردونو تالاییب، آسوده یاتمیش.

 

تاجیرلر گؤرموشم، سیم و زر دئییل،

“مالادئس” سؤزونه وطنی ساتمیش.

دونیانی بیلن‌دن، دویان‌دان بری

منیم گؤزلریم‌دن دوشوب حیات دا.

ناغیلدا گؤردوگوم قورخونج شئی‌لری،

حیاتدا گؤرموشم، آنام، حیاتدا.

----- ------- -----

 

بختیار واهاب‌زاده - یانوار، 1964 – مای، 1965